Ιερά Ασκληπιού και Απόλλωνα Μαλεάτα, Επίδαυρος, Αργολίδα
Κατηγορία Χώρου
Όνομα
Περιγραφή
Στην ενδοχώρα της Επιδαύρου, σε μία περιοχή με ήπιο κλίμα και άφθονα πηγαία ιαματικά νερά, βρισκόταν το Ασκληπιείο, η έδρα του θεού ιατρού της αρχαιότητας και το σημαντικότερο θεραπευτικό κέντρο όλου του ελληνικού και ρωμαϊκού κόσμου. Ο τόπος ήταν αφιερωμένος σε θεότητες με θεραπευτικές ιδιότητες ήδη από την προϊστορική εποχή.
Τον 8ο αιώνα π.Χ. εισάγεται στο Κυνόρτιο όρος η λατρεία του Απόλλωνος Μαλεάτα, θεού με θεραπευτικές ιδιότητες. Το ορεινό ιερό γίνεται το επίσημο κρατικό ιερό της παραθαλάσσιας πόλης της Επιδαύρου κατά τον 7ο και 6ο αιώνα π.Χ. Την ίδια περίοδο αναπτύσσεται στην πεδιάδα, στα νοτιοδυτικά του ιερού, ένας λατρευτικός χώρος αφιερωμένος στον επίσης θεραπευτή θεό Ασκληπιό, γιο του Απόλλωνα. Τα δύο ιερά εξελίχθηκαν παράλληλα λειτουργώντας ως ενιαίο λατρευτικό κέντρο με επίσημη ονομασία «ιερόν Απόλλωνος Μαλέατα και Ασκλαπιού».
Κατά τον 4ο με αρχές 3ου αιώνα π.Χ σημειώνεται η ακμή του Ασκληπιείου και η ανάπτυξη πλούσιου οικοδομικού προγράμματος στα δύο ιερά με την ανέγερση του Εγκοιμητηρίου, χώρος όπου γινόταν η εγκοίμηση των ασθενών και της Θόλου, ενός κυκλικού περίστυλου οικοδομήματος όπου στεγαζόταν η μυστηριακή χθόνια λατρεία του Ασκληπιού. Επίσης κατασκευάστηκαν το θέατρο, μοναδικό για την τελειότητα των αναλογιών και της ακουστικής του καθώς και το στάδιο, για τις ανάγκες των Ασκληπιείων, των αγώνων που καθιερώθηκαν τον 4ο αιώνα π.Χ. και απέκτησαν πανελλήνιο χαρακτήρα.
Ο λατρευτικός χώρος γνώρισε νέα άνθηση στα μέσα του 2ου αιώνα μ.Χ. με την οικοδόμηση νέων κτηρίων και την ανανέωση των παλαιών από τον Ρωμαίο συγκλητικό Αντωνίνο. Κατά τους δύο επόμενους αιώνες ο χώρος υπέστη καταστροφικές εισβολές, με κυριότερη αυτή των Γότθων το 267 μ.Χ.
Η λατρεία συνεχίσθηκε ακόμη και μετά την επικράτηση του χριστιανισμού το 426 μ.Χ., αλλά εγκαταλείφθηκε οριστικά μετά τους καταστροφικούς σεισμούς του 522 και του 551 μ.Χ.
Στον αρχαιολογικό χώρο της Επιδαύρου περιλαμβάνονται εκτός από τα μνημειακά κατάλοιπα των ιερών του Ασκληπιού και του Απόλλωνα Μαλεάτα, οι σημαντικές αρχαιότητες στην περιοχή του Λυγουριού, καθώς και παλαιοχριστιανικοί, μεσοβυζαντινοί και μεταβυζαντινοί ναοί.
Επιπλέον, εντός του επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου βρίσκεται το αρχαιολογικό μουσείο, το οποίο λειτουργεί από το 1909, ενώ στα δυτικά του θεάτρου του Ασκληπιείου βρίσκονται τα ισόγεια κτίρια του αρχιτέκτονα Κωνσταντινίδη, που παλαιότερα αποτελούσαν τις εγκαταστάσεις του Ξενία Επιδαύρου. Τα Ιερά Ασκληπιού και Απόλλωνα Μαλεάτα έχουν ενταχθεί στον κατάλογο μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.